تعریف : این دستگاه برای سنجش و نمایش درصد اشباع اکسیژن در خون به صورت غیر تهاجمی ( بدون ورود حسگر و یا الکترود به داخل بدن ) به کار می رود

فیزیولوژی دستگاه : همانطور که در تعریف این دستگاه گفته شد این دستگاه درصد اشباع اکسیژن خون را باید به روش غیر تهاجمی اندازه گیری و نمایش دهد . برای این منظور در این دستگاه از تغییر ضریب جذب خون در اثرتغییر میزان اکسیژن اشباع درآن استفاده می شود .

قسمتهای تشکیل دهنده :

1- کابل بیمار : شامل قطعات زیر می باشد :

* سوکت اتصال به دستگاه

* کابل

* گیره انگشتی

* منبع نور قرمز از نوع LED

* منبع IR

* سنسور نوری

2- کابل برق : جهت تامین الکتریسیته مورد نیاز دستگاه از برق شهری

3- صفحه نمایش:اغلب از نوع LCD رنگی بوده و علاوه بر نمایش SPO2 ، تعداد ضربان قلب و منحنی SPO2 را نیز نمایش می دهد . همچنین حد پایین و بالایتنظیم شده برای آلارمهای دستگاه و نیز پیغامهای گوناگون دستگاه را نمایش می دهد . در بعضی از مدلها این صفحهنمایش به صورت حساس به فشار انگشت بوده و از قسمتی تا تمام کار صفحه کلید دستگاه به آن واگذار می شود .

4- صفحه کلید : با توجه به تنوع تولید کنندگان و نیز تنوع محصولات موجود در بازار این قسمت بسیار متنوع می باشد . ولی به طور کلی باید بتوان اعمال زیر را بوسیله آن انجام داد :

* تنظیم حدود آلارم های دستگاه

* تنظیم میزان روشنایی صفحه نمایش دستگاه

* قابلیت FREEZE نمودن نمودار نمایش داده شده توسط دستگاه

* تنظیم صدای beezer دستگاه

5-باطری : می تواند یکی از دو نوع زیر باشد :

* باطری نیکل کادنیوم NI-CD

* باطری سرب و اسیدی SLA

6- برد تغذیه : تامین ولتاژ مورد نیاز قسمتهای مختلف دستگاه و نیز شارژ باطری دستگاه به عهده این قسمت می باشد . این برد خود از قسمتهای زیر تشکیل شده است :

* سلکتور 110/220 V( فقط در بعضی از مدلها )

* فیوز محافظ ( فقط در بعضی از مدلها )

* مدارات ایزولاسیون

* ترانس کاهنده یا اتوترانس کاهنده

* مدارات یکسو کننده

* مدارات تثبیت کننده

* فن ( فقط در بعضی از مدلها )

*ورودی برق DC (فقط در بعضی از مدلها )

7- سیستم پردازش اطلاعات : وظیفه پردازش اطلاعات خام گرفته شده از طریق پروب و آماده سازی و تبدیل آنها به پارامترهای قابل نمایش بر روی صفحه نمایش به عهده این قسمت می باشد . موارد زیر قسمتی از وظایف این قسمت است :

* محاسبه SPO2 خون از طریق اطلاعات بدست آمده از پروب انگشتی و نمایش آن بر روی صفحه نمایش

* ایجاد منحنی قلبی بیمار و نمایش آن بر روی صفحه نمایش

* محاسبه تعداد ضربان قلب ازطریق اطلاعات بدست آمده از پروب انگشتی و نمایش آن بر روی صفحه نمایش

* حفظ تنظیمات آلارمهای کوناگون و کنترل و اعمال آنها در زمانهای مناسب

* تنظیم ساعت ، تاریخ و....

نحوه عملکرد دستگاه :

دستگاه را به برق زده و یا از شارژ بودن باطرط آن مطمئن شده آنگاه دستگاه را روشن می کنیم .

کابل بیمار را از طریق سوکت آن به دستگاه متصل می کنیم .

تنظیمات آلارم دستگاه را با توجه به شرایط بیمار تنظیم می کنیم .

قسمت انگشتی را به انگشت بیمار وصل می کنیم .

صبر می کنیم تا موج نمایش داده شده توسط دستگاه به حالت تعادل برسد .

حال اطلاعات نمایش داده شده توسط دستگاه قابل استفاده می باشد .

در یادداشت بعدی به ادامه این مطلب می پردازیم

نحوه سرویس و نگهداری پالس اکسی متر

سرویس و نگهداری :

با توجه به اینکه در اکثر مدلها از باطری سرب و اسید استفاده می شود هرگز نگذارید باطری آن به طور کامل دشارژ شود .

هرگز کابل بیمار را نکشید .

قسمت انگشتی کابل بیمار را بوسیله پنبه و الکل تمیز نگهدارید .

به هنگام جابجایی بیمار مراقب دستگاه باشید همچنین دستگاه را جایی بگذارید که با تکانهای ناگهانی بیمار به زمین نیفتد .

در صورتیکه برق محلی که در آن از این وسیله استفاده می کنید دارای نوسانات شدید می باشد برای جلوگیری از صدمات احتمالی به برد تغذیه دستگاه ، حتما از استابیلایزر مناسب و یا UPS استفاده کنید .

دستگاه را متناسب با محلی که در آن باید کار کند انتخاب کنید .

 

عیب یابی و تعمیر :

دستگاه روشن نمی شود :

* پریز برق را چک کنید

* کابل برق دستگاه را چک کنید

* فیوز های دستگاه را بررسی کنید

* خروجی ترانس دستگاه را چک کنید

* خروجی یکسو کننده دستگاه را چک کنید

* خروجی رگولاتورهای دستگاه را چک کنید

آلارم low battery حذف نمی شود :

* فیش اتصال باطریها به برد تغذیه راچک کنید

* ولتاژ ورودی به باطریها را چک کنید

* در صورت عدم وجود مشکل در دو مورد فوق ، باطری ها را عوض کنید

اطلاعات نمایش داده شده از پایداری مناسب برخوردار نیستند

* نحوه اتصال پروب انگشتی به بیمار را بررسی کنید

* اتصالات سوکت را بررسی کنید

* اتصالات سنسورهای انگشتی را بررسی کنید

* محل استفاده از پالس اکسی متر را به لحاظ وجود دستگاههای الکترونیکی با نوز الکترومغناطیسی بالا چک کنید

* باطری دستگاه را چک کنید

* رگولاتور دستگاه را چک کنید

با اینکه کابل بیمار به دستگاه متصل است دستگاه پیغام عدم اتصال می دهد

* اتصالات سوکت را چک کنید

* مادگی سوکت بر روی دستگاه را چک کنید

* اتصالات سنسور را چک کنید

* اتصالات LED را چک کنید

* سنسور را چک کنید

LED * را چک کنید

روش تست تعدادی از قطعات :

تست LED : مولتی متر را روی تست دیود قرار داده و دو. سر سیم ها ی آن را به دو سر پایه های LED می زنیم اگر LED روشن شد ، سالم است در غیر این صورت سوخته است و باید تعویض گردد .

 

تست فتوسل : فتوسل یک سلولنوری است که در اثر تابش نور تولید ولتاژ می کند . لذا برای تست آن باید مولتیمتر را بر روی ولتمتر قرار داده و دوسر سیم آن را به دو پایه فتوسل بزنیم . اگر با تابش نور به فتوسل ولتاژ دوسر آن در حدود 0.2 تا 0.3 بود ، فتوسل سالم است .

نکاتی  که در هنگام سرویس و یا تعمیر یک دستگاه پالس اکسی متر باید مد نظر بگیرید

1-   کابل پاور : اولین موردی که حتما باید چک شود کابل پاور دستگاه می باشد . برای خیلی اتفاق افتاده که دستگاهی را با این توصیف که سوخته و یا اصلا کار نمی کند به من تحویل دادند و بعد از چک کردن آن متوجه شدم که مشکل تنها از کابل پاور دستگاه بوده است .

2-   باطری دستگاه : یکی از قسمتهای اصلی دستگاههای پرتابل باطری آن است که بدلیل عدم استفاده صحیح از آن و در نظر نگرفتن دوره های شارژ و دشارژ آن زود خراب می شود . در این موارد دستگاه بسته به نوع و مدل آن می تواند بی مشکل کار کند و یا هنگام روشن شدن صدای زنگ اخبار و یا مشابه آن از دستگاه شنیده می شود یا اینکه در بعضی از مدلها اصلا دستگاه روشن نمی شود .

3-   فیوز دستگاه : دستگاههای پالس عموما دارای یک و یا ذو فیوز دقیقا در ورودی برق شهری هستند . در صورتیکه برق شهری دارای نوسانات شدید باشد این فیوزها در فواصل زمانی کوتاه می سوزند . البته باید دقت داشت که سوختن این فیوز ها ممکن است به دلیل مشکل برد پاور دستگاه نیز باشد . به همین دلیل دقت کنید که فیوزها را با فیوز مشابه جایگزین نمایید .

4-   پروب دستگاه : دقت کنید با توجه به اینکه قسمت مهمی از مشکلات دستگاه می تواند به دلیل اشکال در پروب آن باشد حتما دستگاه را برای تعمیر با پروب آن تحویل بگیرید . در مورد پروب هم ابتدا اتصالات مربوط به سوکت آن را چک کنید و سپس دیود منابع نور قرمز و مادون قرمز آن را چک کرده و دست آخر سنسور آن را به لحاظ سلامت چک کنید

5-   صفحه نمایش دستگاه : در حال حاضر تقریبا همه مدلهای موجود در بازار ایران دارای صفحات نمایشگر می باشند . مشکلات صفحه نمایش می تواند عدم روشن شدن منبع تامین کننده نور ضمینه و یا سوختن و صدمه خوردن خود صفحه نمایش باشد . توصیه می کنم اگر با چنین موردی روبرو شدید ابتدا این نکته را مد نظر بگیرید که آیا قادر به تهیه صفحه نمایش هستید و این صفحه نمایش در بازار پیدا می شود یا خیر و بعد دستگاه را برای تعمیر قبول کنید

6-   پاور دستگاه : برد پاور دستگاه یکی از حساسترین بردهای دستگاه می باشد که در صورت صدمه خوردن دستگاه اصلا روشن نمی شود .

7-   مشکلات دیگر : مشکلات دیگری نیز می تواند برای دستگاه بوجود آید . این مشکلات با توجه به نوع دستگاه و نحوه طراحی آن بسیار متنوع هستند و چونن به سیستمهای میکروکنترلی و پردازنده های دستگاه بر می گردد توصیه می شود جهت تعمیر دستگاه را به نمایندگی های مجاز آن تحویل دهید .