در حال حاضر 520 بیمارستان در كشور مستقیماً تحت پوشش دانشگاه‌های علوم پزشكی در حال فعالیت هستند، و به عبارتی بیشتر از 80درصد درآمد و اعتبار وزارت بهداشت در دانشگاه‌ها هزینه می‌شود.

با توجه به این واقعیت مشخص است كه نیاز دانشگاه‌ها برای در اختیار گرفتن یك سیستم مدون و مجهز تعمیر و نگهداشت به نسبت توسعه و افزایش حجم فعالیت‌های دانشگاه بیشتر احساس می‌شود. از طرف دیگر وجود سیستم مجهز و برنامه‌ریزی شده تعمیرات و نگهداشت به این دلیل اهمیت دارد كه باعث كنترل دایمی، اطلاع از اوضاع و احوال و نحوه عملكرد مجموعه فعالیت‌ها می‌شود. و در نتیجه ارایه خدمات مطلوب تعمیراتی با حداقل، هزینه امكان‌پذیر می‌شود. چرا كه عدم وجود اطلاعات كافی نه تنها از كار افتادگی دستگاه‌ها و امن خواب آنها را طولانی‌تر می‌كند، بلكه باعث می‌شود كه نیروی انسانی شاغل در این بخش‌ها به طور مستقیم یا غیرمستقیم به صورت بیكار درآیند. در نتیجه مدیریت صحیح سیستم نگهداشت در دانشگاه‌ها و بیمارستان‌های وابسته به آن در حكم نگهداری و صیانت از كل مجموعه خدمات درمانی كشور است كه عدم توجه به این مسأله در آینده صدمات جبران‌ناپذیری را به دنبال خواهد داشت. از دیدگاه مهندس درویش رئیس دفتر تجهیزات پزشكی دانشگاه تهران مدیریت صحیح تجهیزات پزشكی در این پروسه اهمیت فراوانی دارد و در حال حاضر فقدان متولی بزرگ‌‌ترین معضل بخش تجهیزات پزشكی كشور است. در صورتی كه عموماً تمام مراحل خرید، تعمیر، نگهداشت، كالیبراسیون و در نهایت اسقاط دستگاه‌ همه و همه تحت‌الشعاع مدیریت قرار می‌گیرد.
مهندس درویش با اشاره به این مطلب كه ساده‌ترین بخش پروسه همان خرید دستگاه است، می‌افزاید: ‌«نگهداری و كالیبراسیون اصولی دستگاه‌ها علاوه بر پرسنل ورزیده و آموزش‌دیده، نیاز به بودجه كافی دارد. چرا كه بدون در نظر گرفتن بودجه نه می‌توان سیستم سرویس و نگهداشت درستی را برای دستگاه در نظر گرفت نه كالیبراسیون اصولی را هدایت كرد. به عبارتی طرز فكر و نگرش بیمارستان‌های ما در مورد اقدامات نگهداری و كالیبراسیون تجهیزات دراز مدت نیست و تا زمانی كه دستگاه نیاز به تعمیر نداشته باشد برای نگهداشت و سرویس تجهیزات تمهیدی اندیشیده نمی‌شود. این امر به 3 عامل عمده مربوط می‌شود كه عبارتند از فقدان كارشناس زبده تجهیزات پزشكی كه بزرگ‌ترین ضعف كنونی جامعه مهندسی پزشكی است چرا كه بسیاری از فارغ‌التحصیلان این رشته عمدتاً به دلیل درآمدزایی مایل به اشتغال در بخش فروش هستند تا تعمیرات!
همچنین تعریف نشدن بودجه‌ای اختصاصی برای بخش تعمیرات و در نهایت فقدان ردیف سازمانی برای جذب مهندس پزشك در مراكز درمانی را می‌توان برشمرد.
و در حالی كه تجهیزات یك سوم سرمایه هر بیمارستان محسوب می‌شود، هنوز كه هنوز است متولی مشخص و قوی در این رابطه وجود ندارد.
مهندس طهماسبی كارشناس تجهیزات پزشكی دانشگاه تهران اولین و مهم‌ترین گام در نگهداشت تجهیزات پزشكی را شناسنامه تجهیزات برشمرده و اظهار می‌دارد: مادامیكه تجهیزات فاقد شناسنامه باشد هر گونه برنامه‌ریزی در جهت نگهداشت و كالیبراسیون دستگاه بی نتیجه خواهد بود و در صورت وجود شناسنامه است كه هر گونه تغییرات مربوط به تعمیر و جابه‌جایی و ... دستگاه پس از تأیید متولی وارد سیستم نرم‌افزار سازمان شده و بقیه مراحل آن انجام‌پذیر است. و تمام این روند به راحتی قابل پیگیری و ردیابی است و نتیجه اینكه می‌توان برای تعمیرات و هزینه‌های هر دستگاه برنامه‌ریزی اصولی را اعمال كرد. نكته حایز اهمیت دیگر این است كه بهتر است انعقاد قرارداد سرویس و نگهداری تجهیزات كه شامل دستورالعمل‌های پیشگیرانه نگهدارانه برای هر دستگاه است، توسط خود نمایندگی هر كمپانی انجام شود.
منتها آزمون كالیبراسیون توسط شركتی غیر از فروشنده اصلی انجام می‌پذیرد كه در حال حاضر نیز یكی از مباحث مهم اداره كل این حوزه تعیین صلاحیت شركت‌هایی است كه مسؤولیت كالیبراسیون دستگاه را انجام می‌دهد كه امیدواریم پس از بررسی‌های كارشناسانه اداره كل به زودی به تمام بخش‌های ابلاغ شود.
وی می‌افزاید: ‌بهترین آموزش‌دهنده در مورد هر دستگاه همان نماینده كمپانی خود دستگاه است و در نتیجه بحث آموزش توسط شركت‌های نمایندگی باید راه‌اندازی شود تا پرسنل فنی هر مركز درمانی قادر باشند با تشخیص درست عیوب اولیه هر دستگاه گزارش دقیقی را به شركت‌های نمایندگی ارایه دهند.
مهم‌ترین اصل در هر دانشگاه علوم پزشكی مدیریت تجهیزات پزشكی برای نگهداری تجهیزات است و در حال حاضر یكی از اقدامات دانشگاه تهران تدوین و اجرای نرم‌افزار مدیریت تجهیزات پزشكی به صورت ستادی و متمركز در كل بیمارستان‌های دانشگاه است.
رئیس دفتر تجهیزات پزشكی دانشگاه تهران درباره روش‌های نگهداشت تجهیزات در بیمارستان‌های وابسته به این دانشگاه خاطرنشان می‌سازد.
تقریباً بیشتر بیمارستان‌های دانشگاه دارای كارشناس تجهیزات پزشكی هستند كه با مجوز از طرف ما در حد ابتدایی برای تعمیرات جزیی دستگاه‌ها وارد عمل می‌شوند. در مورد بیمارستان‌های فاقد مهندس پزشك نیز دستگاه از طریق كارپردازی به شركت‌های نمایندگی یا متفرقه فرستاده می‌شود. كه البته به دلیل اینكه گاهاً فاكتورهایی با ارقام بالا مشاهده می‌شود سعی ما بر این است كه حتی‌الامكان اینكار را توسط شركت‌های نمایندگی به انجام برسانیم.
مهندس طهماسبی می‌افزاید: یكی از برنامه‌های پیشنهادی ما این است كه باید این فرهنگ در مراكز درمانی و دانشگاه‌ها نهادینه شود كه فقط استفاده از درآمد یك دستگاه اهمیت ندارد، بلكه جایگزینی بخشی از این درآمد به عنوان ذخیره برای نگهداری، كالیبراسیون و تعمیر آن دستگاه باید صورت گیرد. به عبارتی عمر مفید هر دستگاه معمولاً 10 سال است كه قبل از آن باید به فكر جایگزینی آن بود.
مهندس درویش در ادامه با اشاره به سایر فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه‌ اظهار می‌دارد: یكی دیگر از اقدامات فرهنگی ما برگزاری كلاس‌های آموزشی برای كاربران جهت معرفی دستگاه است كه به صورت دعوت از شركت‌ها صورت می‌گیرد. همچنین ما بروشورهای دستگاه را پس از ترجمه به صورت تكبرگ پرس ضمیمه هر دستگاه می‌نماییم و همین اقدامات جزیی در درازمدت نتایج مفیدی را به بار می‌آورد.
كارشناس تجهیزات پزشكی دانشگاه علوم پزشكی تهران در پایان خاطرنشان ساخت باز هم تأكید من بر مسأله بودجه است كه مدیران و دست‌اندركاران باید به درستی توجیه شوند كه نگهداری دقیق تا چه میزان از هزینه‌های تعمیرات و اسقاط تجهیزات می‌كاهد. در حال حاضر بحثی كه در اداره كل تجهیزات پزشكی سازمان مدیریت مطرح است این است كه از بودجه بهبود استاندارد كه همه ساله به دانشگاه‌ها تعلق می‌گیرد، بخشی به قراردادهای نگهداشت و آزمون‌های كالیبراسیون اختصاص یابد و دفتر بهداشت و درمان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در این رابطه اعلام آمادگی كرده است و قرار است به زودی درصدی از بودجه از طرف اداره كل تجهیزات پزشكی به این امر اختصاص داده شود.

کالیبراسیون بک اصل است نه دلخواه!

تجهیزات پزشكی به عنوان یكی از پایه‌های اصلی بخش درمان نقش مهمی در تشخیص و درمان بیماری‌ها دارد، به نحوی كه مهم‌ترین اقدامات یك واحد درمانی وابستگی شدید به تعداد و انواع تجهیزات موجود در آن مركز دارد. با توجه به حساسیت بسیار زیاد ؟؟ بیماران و نیز هزینه‌های كلانی كه صرف تهیه تجهیزات پزشكی می‌شود، عملكرد صحیح تجهیزات از موضوعات اصلی مطرح در یك واحد تشخیصی و درمانی است. به همین سبب پیاده‌سازی گردش كار مناسب جهت آموزش، تعمیر، نگهداری و كنترل وضعیت و كالیبراسیون تجهیزات از نكات اساسی مطرح در بحث مدیریت تجهیزات پزشكی است.

كیفیت و اهمیت و نقش آن در حوزه پزشكی مبحثی جدی و قابل تأمل است. مخصوصاً زمانی كه این مقوله در تعامل مستقیم با ایمنی و مباحث صرفه‌جویی مالی قرار می‌گیرد، نقش آن آشكارتر می‌شود. به اعتقاد مهندس ... محرابیان رئیس هیأت مدیره شركت پرشیا درمان تجربه ثابت كرده است كه آموزش صحیح و استفاده اصولی از دستگاه تا میزان 90% از خرابی‌های دستگاه می‌كاهد. همچنین نگهداری صحیح و كالیبراسیون‌های دوره‌ای مراكز را از هر هزینه خرید مجدد دستگاه بی‌نیاز می‌سازد. منتها در این بین تفكری كه باید تغییر پیدا كند این است كه ما یاد بگیریم كه بابت آموزش، تست و كالیبراسیون هزینه پرداخت كنیم. بنابراین ضروری به نظر می‌رسد كه در برخی از موارد كالیبراسیون را اجباری تلقی كنیم. به عنوان مثال گاهاً در بیمارستان‌های بزرگ كه سرمایه‌گذاری‌های كلان را در بخش تجهیزات انجام می‌دهند از همان ابتدا به كالیبراسیون و آموزش و خدمات پس از فروش دستگاه‌ها هم اندیشیده می‌شود ولی زمانی كه خدمات به صورت رایگان ارایه می‌شود این مسأله نادیده گرفته می‌شود. و در اینجاست كه نقش اداره كل تجهیزات پزشكی به چشم می‌خورد. چرا كه در حال حاضر عملاً فقط شركت‌هایی خدمات پس از فروش مناسب ارایه می‌دهند كه به خوشنامی خود اهمیت قائلند و گرنه هیچ گونه اهرم نظارت و سخت‌گیری در این قضیه از طرف متولیان امر به چشم نمی‌خورد. در نتیجه شركت‌ها به آسانی از زیر بار آن شاخه خالی می‌كنند. حتی خود من به شخصه اصلاً چنین اهرم نظارتی را احساس نمی‌كنم. و ای كاش كه بین سرویس‌دهی خوب و بد تفاوتی وجود می‌داشت. چه بسا بارها شاهد این مسأله بوده‌ایم كه دستگاه‌های بسیار مدرن و گران قیمت كه با هزینه‌های بالا خریداری شده‌اند بدون آموزش و سرویس‌دهی مناسب به حال خود رها شده‌اند.
به اعتقاد من اولین گام این است كه ابتدا باید كالیبراسیون را بر روی ذهن مدیران انجام دهیم نه برروی تجهیزات تا اینكه مدیران و متولیان به این نتیجه برسند كه خرید یك دستگاه گران‌تر با گارانتی 2 ساله مطمئن بسیار به صرفه‌تر از خرید یك دستگاه ارزان‌تر بدون خدمات پس از فروش است كه در نتیجه این كار خود شركت‌ها هم ترغیب می‌شوند تا برای فروش بهتر و بیشتر سرمایه‌گذاری بیشتری را در بخش خدمات پساز فروش ارایه دهند.
رییس هیأت مدیره شركت پرشیا درمان با تأكید بر تقدم نقش آموزش بر كالیبراسیون و تعمیرات اظهار داشت: به جرأت می‌توان گفت معمولاً در خرید دستگاه‌هایی كه وارد ایران می‌شود، نهایت دقت اعمال می‌شود تا مطلوب‌ترین جنس خریداری شود. ولی مسأله اصلی در اینجاست كه استفاده نادرست از دستگاه باعث خرابی آن می‌شود.
به عبارتی در سیستم ما بحث آموزش و كالیبراسیون یك مبحث رها شده و فراموش شده است. ما فقط نگران تعمیرات هستیم ولی در ردیف بودجه ما جایی برای آموزش و كالیبراسیون در نظر گرفته نشده است و تمام بودجه مراكز صف تعمیرات می‌شود. حتی معدود شركت‌هایی كه مبحث تعمیرات و كالیبراسیون متمركز شده‌اند در بحث آموزش فعالیتی ندارند.
ما در وهله اول باید هدف و موضع خود را مشخص كنیم كه آیا می‌خواهیم عمر دستگاه را افزایش دهیم. البته همیشه ایده‌ها خوب است. شروع خوبی هم به دنبال دارد. ولی به مرحله اجرا كه می‌رسد مشكلات از همانجا آغاز می‌شود. در حال حاضر معاونت نگهداری خدمات پس از فروش در اداره كل تشكیل شده است و تقریباً تمامی شركت‌ها اطلاعات خود را به این كمیته ارایه داده‌اند. تقریباً دو سال از موضوع گذشته است ولی هنوز پرونده‌ای برای شركتی باز نشده است هنوز رتبه‌بندی انجام نشده و ما هنوز نمی‌دانیم كدام شركت خدمات خوب و كدامیك خدمات نامطلوب ارایه می‌دهد. تنها تفاوتی كه نسبت به قبل پیدا شده است این است كه شاید یك هفته یا 10 روزی بارمان دیر به مقصد برسد یا چند برگه اضافه‌تر و كمی بوروكراسی بیشتر!
این روند در مورد كالیبراسیون هم صادق است، هدف خوب است یعنی آموزش كالیبراسیون ولی در مرحله اجرا فقط محدودیت برای بیمارستان ایجاد می‌شود نه چیزی بیشتر!
در هر فعالیتی و پروژه‌ای معمولاً منافع همه گروه‌های ذینفع باید در نظر گرفته شود. در كالیبراسیون هم این مسأله صادق است كه منافع همه گروه‌ها باید تأمین شود. منافع دولت كه بتواند پروسه نظارت را انجام دهد، منافع شركت‌ها كه بتوانند خدمات ارایه داده و درآمد داشته باشند. نافع بیمارستان‌ها كه بتوانند خدمات بگیرند و رضایت بیمار را جلب كنند و در نهایت منافع بیمار كه این اعتماد را داشته باشد كه دستگاهی سالم و با ضریب اطمینان بالا به او وصل می‌شود. در نتیجه دستورالعمل‌هایی كه قرار است تدوین شود باید اجماعی از نظر همگان باشد. درا نی طرح از ما نظرخواهی نشده است و به نظر من این اولین ایراد طرح نگهداشت است. چرا كه تدوین چنین دستورالعمل‌هایی باید با در نظر گرفتن مسایل و مشكلات شركت‌ها از قبیل مسایل مالی، تحریم، بازرگانی و ... صورت بگیرد. و عدم نادیده گرفتن این مورد باعث می‌شود كه شركت‌ها همواره به دنبال راه گریزی از این قوانین باشند.
مهندس محرابیان در پایان می‌افزاید: نباید این نكته را فراموش كنیم كه عمر مسؤولان همیشه كمتر از شركت‌هاست. مسؤولان عوض می‌شوند ولی ما همیشه هستیم و در نتیجه ناچار از این هستیم كه سیستم خود را با این تغییرات وفق دهیم. بنابراین لازم است كه در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت به نظرات شركت‌ها توجه شود. چرا كه معمولاً پتانسیل و امكاناتی كه دربخش خصوصی وجود دارد، بسیار بیشتر از بخش دولتی است، لذا لازم است كه هرگونه تغییراتی در این سیستم با رأی‌گیری و اعلام نظر شركت‌ها هم همراه شود.
بارها می‌شنویم خدمات نامطلوب بیمارستان‌ها، آثار درمان را مخدوش می‌كند، تجهیزات فرسوده باید نوسازی شود. مردم‌ سالانه 9 هزار میلیارد تومان هزینه‌های درمانی می‌پردازند، كسری  بودجه دامنگیر بیمارستان‌هاست. بیش از 50 طرح نیمه تمام بهداشتی- درمانی رها شده‌اند، همه و همه این نكته را می‌رساند كه برای بهبود و ساماندهی وضعیت خدمات درمانی در كشور باید تدبیری جدی و اساسی اندیشیده شود و این ممكن نیست مگر با فرهنگ‌سازی و تغییر نگرش گروه‌های شبكه بهداشت و انسجام و اتحاد بین این گروه‌ها تا در نهایت شاهد ارایه مطلوب خدمات درمانی در كشور باشیم.
نقش نگهداشت و كالیبراسیون در كاهش هزینه‌های مراكز درمانی چیست؟
تجهیزات پزشكی به عنوان یكی از پایه‌های اصلی بخش درمان نقش مهمی در تشخیص و درمان بیماری‌ها دارد، به نحوی كه مهم‌ترین اقدامات یك واحد درمانی وابستگی شدید به تعداد و انواع تجهیزات موجود در آن مركز دارد. با توجه به حساسیت بسیار زیاد ؟؟ بیماران و نیز هزینه‌های كلانی كه صرف تهیه تجهیزات پزشكی می‌شود، عملكرد صحیح تجهیزات از موضوعات اصلی مطرح در یك واحد تشخیصی و درمانی است. به همین سبب پیاده‌سازی گردش كار مناسب جهت آموزش، تعمیر، نگهداری و كنترل وضعیت و كالیبراسیون تجهیزات از نكات اساسی مطرح در بحث مدیریت تجهیزات پزشكی است.
طبق مطالعات انجام گرفته در كشورهای توسعه یافته، از كل گردش سالیانه سرمایه‌های كشور آلمان 5 درصد آن به بحث نگهداشت اختصاص یافته است، شاید در نگاه اول نگهداشت هزینه‌هایی را به سیستم اعمال نماید، اما با مطالعات صورت گرفته مشخص شد كه این سرمایه‌گذاری منجر به كاهش 30 درصد هزینه‌ها گردیده است.
همچنین از دهه 80 طرح نگهداشت و بازسازی بیمارستان‌ها در دانشگاه‌های علوم پزشكی آمریكا به منظور ساماندهی مراكز درمانی اجرا شد. در تحقیقات اولیه مشخص شد اجرای این طرح حدود 35-30 درصد كاهش هزینه را در بر داشته است.
نتایج این طرح‌ها به آنجا انجامید كه در حال حاضر در كشورهای اروپایی از لحظه برنامه‌ریزی برای طراحی و ساخت بیمارستان به نگهداری و تعمیر بیمارستان و تجهیزات آن اهمیت می‌دهند تا تمام اهداف سرمایه‌گذار را تأمین كنند.
طبق تجربه‌ای هم كه خود ما در شركت داشتیم، در مراكزی كه در كنار انجام آزمون‌های كالیبراسیون سیستم برنامه‌ریزی روی بحث آموزش صحیح استفاده، نگهداری و نگهداری پیشگیرانه تجهیزات داشته‌آند، باعث كاهش هزینه‌ و بهره‌وری نصیب سیستم گردیده است. چگونگی نگهداری دستگاه‌ها نقش سیستم، كاهش هزینه‌های تعمیراتی دارد. اما در كالیبراسیون عیوب اصلی دستگاه شامل عدم عملكرد صحیح، خطر نشتی جریان و برق گرفتگی و ... كه در حالت عادی مشخص نیست، و با انجام كالیبراسیون با مشخص كردن عیوب اصلی از تعمیرات اتفاقی جلوگیری می‌كند.
ارتباط بین آموزش صحیح و كاهش هزینه‌های تعمیر یا اسقاط شدن دستگاه در مراكز درمانی از نظر شما چیست؟
متأسفانه با وجود صرف هزینه‌های بسیار سنگینی كه جهت خرید تجهیزات پزشكی انجام می‌شود، تاكنون برنامه‌ریزی دقیقی جهت مدیریت تجهیزات پزشكی و خصوصاً استفاده صحیح و نگهداری مناسب به صورت اجرایی صورت نگرفته است. تا آنجا كه حتی مراكز درمانی از میزان خسارت به عمل آمده و علت فقدان نگهداری صحیح تجهیزات پزشكی، كمبود چك‌لیست‌ها و دستورالعمل‌های مناسب كه منجر به استفاده نادرست، و در نهایت تعمیرات غیرقابل پیش‌بینی مكرر و خواب دستگاه است، اطلاع دقیق ندارند.
تجربه این شركت در زمینه برگزاری استفاده صحیح و نگهداری مناسب و پیشگیرانه تجهیزات پزشكی و استقبالی كه از این كلاس‌ها می‌شود، بیانگر آن است كه ما در بیمارستان‌های بزرگ شهر تهران نیز نقص عمده‌ای در زمینه آگاهی نسبت به استفاده صحیح تجهیزات داریم. از آنجایی كه ما به تازگی در طی 6 ماه اخیر اقدام به برگزاری این كلاس‌ها نموده‌ایم، هنوز اطلاعات آماری جامعی در زمینه تأثیر این آموزش‌ها بر كاهش هزینه‌ها نداریم. اما مطالعه بیمارستان‌های كشورهای توسعه یافته از جمله آلمان نشان می‌دهد كه از اركان اصولی سیستم‌های نگهداشت در این بیمارستان‌ها آموزش است. در این مراكز به توسعه و ارتقای سطح آموزش و استفاده صحیح از تجهیزات، تكنولوژی پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند. در این بیمارستان‌ها قبل از استفاده از هر دستگاه پزشكی، طبق چك‌لیست‌های پذیرشی دستگاه تحویل و چك می‌گردد. تمامی تجهیزات طبق یك برنامه نگهداری پیشگیرانه تدوین و اجرا می‌شود. نتایج آماری نشان می‌دهد كه در این مركز هزینه‌ها 30 تا 40 درصد كاهش یافته است.
معمولاً برنامه‌های آموزش كه از طرف شركت‌ها برای مراكز درمانی اعمال می‌شود به چه صورت می‌باشد؟
شركت فرادید آزما درراستای انجام پروژه كالیبراسیون در مراكز، اقدام به برگزاری دوره‌های آموزشی نگهداری پیشگیرانه، استفاده صحیح و كالیبراسیون دستگاه‌های پزشكی در بیمارستان‌های متقاضی می‌نماید. این آموزش‌ها به صورت حضوری برگزار شده و جزوات آموزشی و فرم‌های نگهداری پیشگیرانه نیز ارایه می‌شود. البته ما تا به حال غیر از آموزش‌هایی كه خودمان و مركز برگزار می‌:نیم، شاهد برگزاری دوره‌های نگهداشت در مراكز نبوده‌ایم. اما شركت‌ها بر اساس میزان فروش تجهیزاتشان به صورت قانونی، در هنگام تحویل دستگاه‌ها باید نسبت به آموزش دستگاه‌ها اقدام نمایند.
البته از آنجا كه این آموزش‌ها تنها یك بار برگزار می‌شود، اثرگذاری زیادی در درازمدت ندارد، اما باید شركت‌ها به این موضوع توجه داشته باشند كه آگاهی نسبت به استفاده صحیح و چگونگی نگهداری دستگاه‌ها باعث افزایش عمر دستگاه‌ها و كاهش خرابی آنها می‌شود.

چه الزاماتی از طرف مراجع قانونی بر روند كار شركت‌ها جهت ارایه خدمات وجود دارد؟
متأسفانه هنوز الزام قانونی خاصی جهت قانونمند كردن شركت‌ها در زمینه ارایه خدمات نگهداشت و كالیبراسیون تجهیزات پزشكی تدوین نشده است. این بحثی است كه باید موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی، وزارت صنایع و اداره كل تجهیزات پزشكی و وزارت بهداشت و درمان به نتیجه برسد. مهمترین مشكل در این زمینه عدم تدوین استانداردهای آزمون تجهیزات پزشكی است كه در موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی انجام نشده است!
البته لازم است اقدامی نیز در جهت الزام مراكز درمانی به انجام كالیبراسیون و نگهداشت پیشگیرانه (PM) صورت گیرد. حداقل آن است كه در ارزشیابی بیمارستان‌ها كه توسط وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشكی صورت می‌گیرد انجام كالیبراسیون و یا نگهداشت پیشگیرانه PM دستگاه‌ها امتیازی برای مراكز در جهت انجام این امور لحاظ شود.
همچنین بهتر است كه مراكز درمانی مفاد قراردادهای خرید تجهیزات، را همراه ارایه دستورالعمل‌های استفاده صحیح، نصب و راه‌اندازی، نگهداری صحیح، چگونگی نگهداشت پیشگیرانه و كالیبراسیون در نظر بگیرند!

از مهم‌ترین مشكلاتی كه ما در مواجه با بیمارستان‌ها داریم، عدم شناخت مراكز نسبت به مزایا و فواید پیاده‌سازی نگهداشت پیشگیرانه و كالیبراسیون است. مهم‌ترین مسأله آن است كه انجام آزمون‌های كالیبراسیون برای مراكز ناشناخته است و با تعمیر و دستكاری دستگاه اشتباه گرفته می‌شود و هنگامی كه عیب دستگاه‌ها پس از انجام آزمون‌ها مشخص می‌شود، مراكز و پرسنل آنها فكر می‌كنند كه به واسطه انجام آزمون‌ها دستگاه‌ها خراب شده‌اند. البته در راستای حل این مشكل‌ها، سمینارهای زیادی را در جهت آگاهی مراكز برگزار كرده‌ایم.
مشكل بعدی در زمینه عدم اختصاص ردیف بودجه مشخص جهت كالیبراسیون و PM تجهیزات پزشكی است كه این موضوع باعث می‌شود كه حتی در برخی مراكز با وجود گذشت بیش از دو سال، ما هیچ دریافت وجهی نداشته باشیم.
مشكل بعدی در زمینه عدم تعریف روش‌های اجرایی و تعرفه ارایه این خدمات است كه باعث شده است كسانی كه در این زمینه از تخصص لازم برخوردار نیستند، صرفاً بر اساس ارایه خدماتی با قیمت حداقل، اقدام به ارایه خدماتی با قیمت و كیفیت پایین نمایند. این موضوع چنانچه ادامه داشته باشد باعث می‌شود كه شركت‌هایی كه بر پایه روش‌های اصولی و استاندارد صحیح اقدام به ارایه خدمات می‌نمایند و از تسهیلات بخش دولتی نیز برخوردار نیستند، در طولانی مدت دوام نداشته و كیفیت خدمات آنها نیز افت كند. این بحثی است كه در این زمینه قابل تأمل است.

در مورد خریدهای متمركز آیا ضعفی از بابت نصب و آموزش و راه‌اندازی مشاهده شده است؟
خریدهای متمركز می‌تواند حتی مثمر ثمر باشند در صورتی كه بر اساس كارشناسی صحیح صورت گیرد. این كارشناسی هم می‌تواند شامل كارشناسی‌های فنی و تهیه جداول مقایسه دستگاه‌ها و هم كارشناسی شركت‌ها باشد. در صورتی كه در قرارداد منعقد شده به محل‌های نصب، تاریخ نصب اشاره شده و بر ارایه آموزش‌‌های صحیح و نصب و راه‌اندازی به موقع دستگاه‌ها تأكید گردد. در بیشتر مراكزی كه حتی ما به صورت رایگان اقدام به پیاده‌سازی سیستم نگهداشت و PM كرده‌آیم متأسفانه در مقابل آن مقاومت وجود دارد، آن نیز به این دلیل است كه چه پرسنل و چه بیمارستان ها  كه وظیفه‌ای به وظایفشان اضافه شده است، و فقدان تشویق و تنبیه چه در سطح پرسنل و چه بیمارستان‌ها باعث می‌شود كه پیاده‌سازی امور كیفیتی تجهیزات پزشكی طی چند سال اخیر به نتیجه نرسیده و جامعیت پیدا نكند. لذا لازم است در این زمینه اقدامات اساسی صورت گیرد.

بارها می شنویم خدمات نامطلوب بیمارستان ها آثار درمان را مخدوش می کند، تجهیزات فرسوده باید نوسازی شود، مردم سالانه 9 هزار میلیارد تومان هرینه های درمانی می پردازند، کسری بودجه دامنگیر بیمارستان‌هاست،‌ بیش از 50 طرح نیمه تمام بهداشتی - درمانی رها  شده اند. هنوز در اداره استاندارد کارشناس تجهیزات پزشکی وجود ندارد، آموزش دستگاه ها و تجهیزات در مراکز درمانی کافی نیست، هیچگاه بلوک دیاگرام کلی دستگاه و نکات ایمنی الکتریکی و نکات ویژه در پاکسازی، جابجایی، نصب و کالیبراسیون به صورت کامل آموزش داده نمی شود. همه و همه این نکته را می رساند که برای یهیود و ساماندهی وضعیت خدمات درمانی در کشور باید تدبیری جدی و اساسی اندیشیده شود و این ممکن نیست مگر با فرهنگ سازی و تغییر نگرش گروه های شبکه بهداشت و انسجام و اتحاد بین این گروه ها بلکه در نهایت شاهد ارایه مطلوب خدمات درمانی در کشور باشیم.